Witamina E

,,W USA setki tysięcy ludzi umiera z powodu chorób serca i nowotworów. Myślę, że dowody na korzystne, zmniejszające cierpienia działanie witaminy E, są niepodważalne. W dodatku witamina E jest niedroga”. [dr Jeffrey Blumberg] My moglibyśmy dodać, że w Europie i Polsce jest już podobnie. Witamina E – skuteczny antyutleniacz. Witamina E jest niezbędnym składnikiem naszej diety pokarmowej. Posiada ona ogromny wpływ na prawidłowy przebieg metabolicznych funkcji w ludzkim organizmie. Każda komórka naszego organizmu potrzebuje określonej porcji tej substancji. Do najważniejszych funkcji, jakie spełnia witamina E jest osłona antyoksydacyjna, którą zapewnia ona każdej komórce naszego organizmu. Ludzki organizm nie potrafi samodzielnie przeprowadzić syntezy witaminy E. Dlatego też witamina E musi być obowiązkowo dostarczona w diecie. Bogatym źródłem naturalnej witaminy E jest olej lniany. Naturalna witamina E (bo tylko o takich związkach w tych informacjach jest mowa) jest substancją, rozpuszczalną w tłuszczach. Witamina E nie jest pojedynczym związkiem, lecz jest kompozycją ośmiu związków chemicznych o podobnej strukturze biochemicznej: czterech tokoferoli i czterech tokotrienoli. Należy podkreślić rzecz najistotniejszą, że związki wchodzące w skład witaminy E działają najskuteczniej (synergicznie), kiedy wszystkie ich formy występują razem. Stąd nasuwa się oczywisty wniosek, że skuteczność działania związków naturalnych w konfrontacji z działaniem związków syntetycznych jest nieporównywalna. W tym przypadku nie można pominąć faktu, że w syntetycznej witaminie E, jedynie jeden ze związków chemicznych ma strukturę chemiczną zbliżoną (porównywalną) do tej, która występuje w naturze. Jakikolwiek dodatkowy komentarz w tym kontekście staje się bezprzedmiotowy. W związku z bardzo wysokim potencjałem antyoksydacyjnym naturalna witamina E spełnia wyjątkową rolę w profilaktyce choroby miażdżycowej, dając osłonę wilonienasyconym kwasom tłuszczowym, z których jest zbudowana błona komórkowa. Składniki błony komórkowej (w tym cholesterol) są chronione w ten sposób przed szkodliwym działaniem wolnych rodników (RFT). Witamina E przyczynia się nie tylko do likwidacji złogów miażdżycowych, ale także nie dopuszcza do ich powstania. Hamuje agregację (zlepianie) płytek krwi, zapobiega powstawaniu zakrzepów oraz pomaga przywrócić normalny rytm serca. Wyjątkowo korzystne oddziaływanie witaminy E na układ sercowo – naczyniowy wynika z możliwości tłumienia stanów zapalnych ścian naczyń krwionośnych oraz poprzez skuteczne hamowanie ich powstania. Odbywa się to dzięki możliwościom blokowania utleniających reakcji wywoływanych przez RFT, poprzez neutralizację tych związków. Wyniki badań potwierdzają, że witamina E w skuteczny sposób zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu wieńcowego i innych chorób z nim związanych. Badania potwierdzają także wyjątkowo korzystny wpływ suplementacji witaminy E na takie dolegliwości jak: ● nadmierna wrażliwość na chłód kończyn dolnych i górnych, spowodowanych spadkiem krążenia, ● uderzeniami gorąca i zapaleniem naczyń krwionośnych, ● zaburzenia układu nerwowego i depresje, ● poprawia stosunek cholesterolu LDL do HDL oraz powodujeo bniżenie poziomu trójglicerydów we krwi, ● wspomaga gojenie ran i łagodzi zapalenie stawów, ● wpływa kojąco na owrzodzenia układu pokarmowego, Witamina E wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Jest to związane...

Czytaj więcej...

Przeciwutleniacze – antyoksydanty

Obrona organizmu przed szkodliwym działaniem wolnych rodników polega na ich unieszkodliwianiu (neutralizacji) za pomocą związków, które wchodzą z nimi w rekcje, jednocześnie nie tworząc w ich miejsce innych RFT. Związki, które neutralizują wolne rodniki to antyutleniacze. Źródła wolnych rodników: ● mitochondria komórkowe, w których zachodzą procesy wytwarzania energii komórkowej, ● procesy utleniania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, ● stany zapalne w organizmie i zaburzenia metaboliczne np. cukrzyca, ● produkty przemiany materii, ● skażone powietrze i dym papierosowy, ● wysoko przetworzona żywność i konserwanty. Organizm posiada wiele mechanizmów obronnych zabezpieczających prawidłowy metabolizm komórkowy w obecności reaktywnych form tlenu. Jednym z podstawowych elementów tego obronnego systemu jest umiejętność izolacji miejsca, w którym powstają wolne rodniki. Zdrowy organizm posiadający sprawny system neutralizacji wolnych rodników potrafi sobie radzić z pojawiającym się stresem oksydacyjnym. W skład metabolicznego systemu neutralizacji RFT wchodzi między innymi dysmutaza ponadtlenkowa – SOD, katalaza – KAT oraz peroksydaza glutationowa – GSH. Antyutleniacze (związki neutralizujące RFT) mogą być dostarczane także w diecie pokarmowej. Zasadnicza rola należy w tym przypadku do rozpuszczalnej w wodzie witaminie C oraz rozpuszczalnej w tłuszczach witaminie E, której źródłem jest olej lniany oraz inne oleje roślinne. Gdy system neutralizacji RFT funkcjonuje sprawnie, w organizmie utrzymywany jest stan równowagi, charakteryzujący się tym, że uszkodzenia powstałe w wyniku działania RFT mają zakres ograniczony, a powstałe uszkodzenia są naprawiane. W prawidłowo funkcjonującym metabolizmie działa trójstopniowy (trójpoziomowy) system obronny przeciwdziałający szkodliwemu oddziaływaniu na organizm RFT: ● pierwszy poziom obrony jest to wewnętrzny (endogenny) system naszego organizmu, przeciwdziałający powstawaniu RFT, który jednocześnie hamuje reakcje wolnych rodników ze związkami czynnymi biologicznie, należy do niego; koenzym Q10, glutation oraz takie enzymy jak; dysmutaza ponadtlenkowa, katalaza, peroksydaza glutationowa, ● drugi poziom obrony stanowią związki neutralizujące RFT, (wymiatacze wolnych rodników), operujące w środowisku wodnym naszego organizmu, do których zaliczana jest witamina C i glutation, oraz związki działające w środowisku kwasów tłuszczowych, czyli witamina E i karoteny, ● trzeci poziom obrony jest zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie błony komórkowej, który osłania błonę przed szkodliwym działaniem RFT, a w przypadku jej uszkodzenia odpowiada za naprawę uszkodzonych fragmentów błony komórkowej. Podstawowym związkiem, który spełnia te funkcje jest witamina E i wielonienasycony kwas tłuszczowy. Bogatym źródłem tych związków jest olej lniany, który zawiera; wielonienasycony kwas tłuszczowy Omega – 3, witaminy E i inne antyutleniacze (sterole, karoteny, plastochromanol 8), niezbędne do neutralizacji toksycznych cząstek RFT. Wymienione związki, które zawiera olej lniany, nie są produkowane w organizmie. Muszą być dostarczone w pokarmie. Należy pamiętać, że określony antyutleniacz neutralizuje konkretne wolne rodniki. Nie ma więc uniwersalnego związku, który chroniłby organizm przed działaniem całej kaskady RFT. Sprawność organizmu walki z wolnymi rodnikami spada wraz z wiekiem, a kumulacja uszkodzeń w mitochondrium komórki, spowodowanych przez RFT, jest jedną z głównych przyczyn starzenia. Istnieje także wiele dowodów na to, że wolne rodniki stanowią główną przyczynę w powstawaniu wielu chorób cywilizacyjnych. Można temu zapobiec poprzez...

Czytaj więcej...

Wolne rodniki

 Wolne rodniki, czyli reaktywne formy tlenu – RFT, są to cząsteczki, które na swej zewnętrznej powłoce elektronowej (walencyjnej orbicie) posiadają nie sparowany elektron. To decyduje o bardzo słabej trwałości takiej cząsteczki. Jednocześnie z tego powodu staje się ona cząsteczką silnie utleniającą – reaktywną, która osiąga stabilny stan energetyczny dopiero z chwilą przejęcia brakującego elektronu lub całego atomu wodoru od innej cząsteczki. Pozbawiona elektronu lub całego atomu wodoru cząsteczka sama staje się wolnym rodnikiem. Może to w konsekwencji (przy braku mechanizmu obronnego w tym zakresie) doprowadzić do reakcji lawinowej. Taka reakcja została określona jako stres oksydacyjny. Stres oksydacyjny (jako termin ogólny) jest stosowany do określenia uszkodzeń spowodowanych reakcjami utlenienia form biologicznych komórki. Głównym źródłem powstających w organizmie reaktywnych form tlenu – RTF są procesy energetycznego metabolizmu komórki. RFT powstają w endogenicznych reakcjach oraz przedostają się do organizmu ze środowiska w jakim żyjemy. Powstawanie wolnych rodników jest powszechne, a ich nie zredukowana nadwyżka przyczynia się do powstania wielu stanów patologicznych na poziomie komórkowym: peroksydacja lipidów błony komórkowej, utlenianie białka, uszkodzenie DNA. Może to prowadzić do zainicjowania procesów kancerogenezy. W warunkach panującej w organizmie równowagi jest zachowana prawidłowa proporcja między utleniaczami i antyutleniaczami. Zachwianie tej równowagi prowadzi do powstania stresu oksydacyjnego. Występuje to wówczas gdy następuje spadek aktywności antyoksydacyjnej lub wzrost produkcji wolnych rodników – RFT. Stres oksydacyjny powstaje wówczas gdy następuje wzrost produkcji RFT, przy jednoczesnym wystąpieniu niedoboru niskocząsteczkowych antyutleniaczy produkowanych przez organizm przy jednoczesnym spadku lub braku aktywności enzymów o działaniu antyoksydacyjnym. Wpływa na taki stan wiele czynników. Stan nierównowagi powodowany jest także niedostateczną ilością antyutleniaczy zawartej w diecie pokarmowej. Bardzo podatne na utlenienie są wielnienasycone kwasy tłuszczowe (Omega – 3 i Omega – 6), z których zbudowana jest błona komórkowa. W przypadku zachwiania równowagi w procesach utleniania i redukcji wolnych rodników (przez mechanizmy obronne organizmu) dochodzi do powstania stresu oksydacyjnego, czyli lawinowej reakcji utleniania. Główne niebezpieczeństwo peroksydacji lipidów błony komórkowej i samej komórki wynika z tego, że wolne rodniki niszczą po kolei poszczególne jej fragmenty, najpierw błonę komórkową, a na końcu i kod genetyczny. W efekcie tego szkodliwego działania rodzą się w pierwszej fazie tego procesu stany zapalne błony komórkowej, co prowadzi do zaburzenia pełnionych przez nią funkcji niosąc tym samym chorobowe konsekwencje dla organizmu. W dalszej kolejności, w wyniku uszkodzenia kodu DNA, może dojść do nadmiernego rozmnażania komórek z zdeformowanym DNA, co w konsekwencji, będzie prowadzić do powstania choroby nowotworowej. Uszkodzenie kodu genetycznego jądra komórki sprzyja indukcji komórek nowotworowych. Natomiast uszkodzenie kodu genetycznego mitochondrium komórki skutkuje obniżeniem komórkowej sprawności energetycznej. Jest to typowe zjawisko w procesach starzenia. Zdrowy, zachowujący równowagę organizm, posiadający sprawny system neutralizacji wolnych rodników potrafi sobie radzić z pojawiającym się stresem oksydacyjnym. W skład metabolicznego systemu neutralizacji RFT wchodzi między innymi dysmutaza ponadtlenkowa – SOD, katalaza – KAT oraz peroksydaza glutationowa –...

Czytaj więcej...

Olej lniany

Olej Lniany – związki biochemicznie aktywne. Kondycja fizyczna oraz kondycja psychiczna ludzkiego organizmu jest bezpośrednio uzależniona od sposobu i jakości odżywiania. Jakość odżywiania decyduje o samopoczuciu i zdrowiu człowieka. Niehigieniczny tryb życia: alkohol, nikotyna, spaliny samochodowe oraz niewłaściwe odżywianie stanowią decydujący czynnik powstawania współczesnych chorób cywilizacyjnych: choroby układu krążenia i układu pokarmowego, cukrzyca i choroby nowotworowe oraz wszelkiego rodzaju alergie, które także często powodowane są niefrasobliwym przyjmowaniem środków farmaceutycznych. Decydującym dodatkowo szkodliwym czynnikiem są produkty przetworzone przemysłowo, zawierające nie tylko szkodliwe substancje konserwujące, smakowe oraz poprawiające wygląd wizualny produktów spożywczych, ale przede wszystkim zawierające zdeformowane i zmienione naturalne struktury biochemiczne produktu naturalnego. Typowym dla tego przypadku przykładem są margaryny i przemysłowo produkowane oleje roślinne oraz praktycznie większość pozostałych produktów spożywczych wytwarzanych w skali przemysłowej. Ograniczając się jedynie do sposobu odżywiania, można stwierdzić, że we współczesnej diecie występuje nadmierne spożycie tłuszczów kosztem innych produktów. Nadmierne spożycie tłuszczów, szkodliwe dla ludzkiego organizmu, jest dodatkowo spotęgowane przemysłowym jego przetworzeniem oraz zachwianiem właściwych proporcji w składzie pokarmowej diety. Ogólnie rzecz ujmując, jedynie w tym kontekście, współcześnie spożywamy zbyt wiele tłuszczów nasyconych, występujących w tłuszczach zwierzęcych, margarynach, fast foodach, słodyczach itd. Natomiast, współczesna dieta zawiera zbyt małe ilości tłuszczów roślinnych. W tym w szczególności tłuszczów wielonienasyconych z rodziny Omega – 3, przy jednoczesnym radykalnie wysokim spożyciu wielonienasyconego kwasu tłuszczowego Omega – 6. Taki stan rzeczy powoduje zwiększenie ryzyka powstania i rozwoju wielu chorób, określanych mianem chorób cywilizacyjnych. Szczególnie dotyczy to osób zagrożonych ryzykiem wystąpienia u nich chorób związanych z układem krążenia i chorób nowotworowych. Wielonienasycone Niezbędne Kwasy Tłuszczowe, (WNKT), w naturalnej formie występują w dwóch grupach: Omega – 3 oraz Omega – 6. Stanowią one szczególny wyróżnik wśród innych pozostałych naturalnych kwasów tłuszczowych. Tym szczególnym ich wyróżnikiem jest to, że podobnie jak witaminy, nie są syntetyzowane w organizmie. Muszą być dostarczone w pożywieniu. Stąd też wywodzi się ich nazwa: Wielonienasycone Niezbędne Kwasy Tłuszczowe. Wielonienasycony kwas tłuszczowy, alfa – linolenowy, (ALA), określany także jako Omega – 3, w szczególności jego długołańcuchowe pochodne, (będące wynikiem przemian w organizmie), są niezbędne do powstania i dalszego prawidłowego przebiegu kolejnych przemian metabolicznych. Ma to odniesienie do kwasu eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA), pochodnych ALA. W organizmie człowieka wymienione pochodne kwasu Omega – 3, wchodzą w skład fosfolipidów, z których zbudowane są błony komórkowe. Stanowią więc one podstawowy składnik (budulec) błony komórkowej. Struktura błony komórkowej determinuje i odpowiada za prawidłowy dostęp pokarmu do wnętrza komórki. Im jest większa jej przepuszczalność i elastyczność, tym łatwiejszy jest dostęp składników pokarmowych do wnętrza komórki. Taki charakter błony gwarantują wbudowane w nią cząstki wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Natomiast, kiedy składnikami błony komórkowej są kwasy nasycone i jednonienasycone, tworzące sztywne łańcuchy strukturalne, elastyczność i przepuszczalność takiej błony zdecydowanie się pogarsza. Wysoki poziom związków (będących pochodną Omega – 3) zawiera...

Czytaj więcej...